Bảo hiểm xã hội (BHXH) là chế độ bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi họ gặp các sự kiện làm giảm hoặc mất khả năng lao động, mất việc làm, hoặc chết. Tại Việt Nam, BHXH được quản lý bởi Bảo hiểm Xã hội Việt Nam theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014 (sửa đổi 2024). Có hai loại hình chính: BHXH bắt buộc áp dụng cho người lao động có hợp đồng lao động từ một tháng trở lên, và BHXH tự nguyện dành cho người lao động tự do hoặc không thuộc diện bắt buộc. Mức đóng BHXH bắt buộc hiện nay gồm: người lao động đóng 8% tiền lương tháng, người sử dụng lao động đóng 17,5% (bao gồm 14% ốm đau-thai sản-hưu trí-tử tuất và 3,5% tai nạn lao động-bệnh nghề nghiệp). Quỹ BHXH chi trả các chế độ: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, hưu trí, và tử tuất. Đối với doanh nghiệp, việc đóng BHXH đầy đủ và đúng hạn là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc. Doanh nghiệp phải đăng ký tham gia BHXH cho người lao động trong vòng 30 ngày kể từ ngày ký hợp đồng lao động. Kế toán doanh nghiệp cần theo dõi chặt chẽ số liệu đóng BHXH, hạch toán đúng tài khoản 338 (phải trả, phải nộp khác) và tài khoản 622, 627, 641, 642 tùy bộ phận. Trốn đóng hoặc chậm đóng BHXH có thể bị xử phạt hành chính từ 12% đến 15% tổng số tiền phải đóng, và từ năm 2025 có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, chi phí BHXH mà doanh nghiệp đóng cho người lao động được tính là chi phí được trừ. Việc nắm vững quy định BHXH giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, bảo vệ quyền lợi người lao động, và tối ưu chi phí nhân sự.